„Dar Pomorza”, ORP „Błyskawica”, ORP „Sokół” i s.s. „Sołdek”, czyli żaglowiec, niszczyciel, okręt podwodny i rudowęglowiec, to statki – muzea, które możesz zobaczyć będąc Trójmieście. Pierwsze trzy zwiedzisz w Gdyni, ostatni z listy znajdziesz w Gdańsku. Podczas wizyty przejdziesz się po pokładach, gdzie zobaczysz muzealne ekspozycje lub ich oryginalne wnętrza. Dwa z nich to atrakcje dostępne tylko w sezonie letnim, dlatego będąc w wakacje w Trójmieście warto wziąć to pod uwagę.
„Sołdek” - pierwszy pełnomorski statek zbudowany w Polsce.
To rudowęglowiec, który został zbudowany w Stoczni Gdańskiej w latach 1947-1949. Nazwa „Sołdek” pochodzi od nazwiska Stanisława Sołdka, przodownika pracy, trasera Stoczni Gdańskiej. Jest to statek parowy o nitowano-spawanej konstrukcji kadłuba. Był on przeznaczony do wywozu węgla z Polski i przywozu rudy żelaza podczas powrotu. W pierwszy pełnomorski rejs wyruszył 22 października 1949 r. Popłynął z Gdańska do Szczecina i stamtąd do Gandawy. Służbę pod polską banderą pełnił do końca 1980 r. Pływał głównie po wodach Bałtyku, do portów w Szwecji i Dani. Odbył łącznie 1479 rejsów i przewiózł ponad 3,5 miliona ton węgla i rudy żelaza. Po zakończeniu służby został przekazany najpierw Narodowemu Muzeum w Szczecinie, a następnie Centralnemu Muzeum Morskiemu w Gdańsku. W 1985 roku został otwarty jako statek-muzeum. Kilka lat temu (2019-2022) statek przeszedł remont kadłuba i przebudowę. Przygotowano także nową wystawę stałą.
Statek zlokalizowany jest nad Motławą, przy głównej siedzibie Narodowego Muzeum Morskiego położonej na wyspie Ołowiance. To właśnie w niej znajdują się kasy biletowe. Ceny za zwiedzanie wynoszą 26 zł (bilet normalny) lub 19 zł (bilet ulgowy) .
Zwiedzanie obejmuje sale wystawowe zlokalizowane w dawnych ładowniach, maszynownię, pomieszczenia załogi maszynowej, kuchnię, mesę, kabiny kapitańskie, mostek kapitański oraz pokład, na którym obejrzysz m.in. awaryjne stanowisko sterowe. Do 9 maja 2027 r. prezentowana jest też wystawa czasowa „Zakaz fotografowania. Morze w obiektywie”. Godziny otwarcia muzeum sprawdzisz tutaj.
„Dar Pomorza” – Biała Fregata, która opłynęła świat.
Statek od 1982 r. jest również oddziałem Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Zbudowano go w Hamburgu w 1909 r. dla niemieckiego armatora. Otrzymał nazwę „Prinzess Eitel Friedrich”. Po 1918 r. trafił do francuskiego armatora, skąd w 1929 r. został zakupiony przez Polski Komitet Floty Narodowej z zamiarem przeznaczenia go na jednostkę szkolną Państwowej Szkoły Morskiej. Pod nazwą „Pomorze” przeszedł remont w Danii, z której w 1930 r. przypłynął do Gdyni już pod nową nazwą „Dar Pomorza”. Odbyło się to w tym samym roku, w którym przeniesiono siedzibę Szkoły Morskiej z Tczewa do Gdyni. W okresie II Wojny Światowej statek znajdował się w Szwecji. Po powrocie, od 1946 r. ponownie odbywał rejsy szkoleniowe. Pełnił także funkcje reprezentacyjne. Brał udział m.in. w zlotach żaglowców i jachtów. Ostatni rejs odbył we wrześniu 1981 r., po czym został przekazany Centralnemu Muzeum Morskiemu. Jego dawne miejsce zajął „Dar Młodzieży”. W okresie, kiedy pływał pod polską banderą na jego pokładzie wyszkoliło się około 14 tysięcy oficerów. Odbył wiele rejsów szkolnych i kandydackich, wśród nich był rejs dookoła świata, który miał miejsce w latach 1934-1935.
Ekspozycja znajduje się na kilku poziomach. Trasa zwiedzania jest jednokierunkowa i obejmuje: pokład główny, międzypokład, maszynownię, pomieszczenia oficerskie (mesę, pentrę, kabiny) oraz komendanta, kuchnię, nadbudówkę rufową i dziobówkę.
Na statku prezentowane są również wystawy czasowe. Aktualnie dostępna jest ekspozycja pn. „Od kandydata do komendanta. Załoga „Daru Pomorza”. Będzie ona dostępna do końca lutego 2027 r. Fregata jest dostępna dla zwiedzających przez prawie cały rok. Bilety wstępu kosztują 35 zł (bilet normalny) lub 25 zł (bilet ulgowy). Dni i godziny otwarcia sprawdzisz tutaj. Muzeum oferuje zakup karnetu „Statki”, który umożliwia zwiedzenie „Sołdka” i „Daru Pomorza” w korzystniejszej cenie.
ORP „Błyskawica” – najstarszy zachowany niszczyciel.
Został zbudowany w latach 1935- 1937 w stoczni w Anglii. Uroczyste wodowanie odbyło się 1 października 1936 r. Jego matką chrzestną została Cecylia Raczyńska, żona ambasadora RP w Wielkiej Brytanii. Podniesienie polskiej bandery miało miejsce 25 listopada 1937 r. Do portu w Gdyni okręt wszedł kilka dni później. Na krótko przed wybuchem II Wojny Światowej w ramach operacji „Peking” został wysłany do Wielkiej Brytanii. W okresie wojny uczestniczył w patrolach bojowych i konwojach. Brał udział m.in. w bitwie o Narwik oraz ewakuacji wojsk alianckich spod Dunkierki. Do kraju powrócił w 1947 r. Początkowo był jednostką szkoleniową, następnie po modernizacji, w 1950 r. wrócił do służby liniowej. W wyniku pogarszającego się stanu i tragedii, która miała miejsce w 1967 r. był wykorzystywany jako bateria przeciwlotnicza i baza mieszkalno-szkoleniowa. Funkcję okrętu-muzeum pełni od 1976 r. Stanowi oddział Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni. Pozostaje w składzie 3. Flotylli Okrętów MW RP, w związku z tym nadal ma swojego dowódcę i załogę. Obecnie poza rolą muzealną pełni funkcje reprezentacyjne. Podczas wizyty zobaczysz uzbrojenie statku, tablice pamiątkowe, wystawę „ORP Błyskawica – Wierny okręt”, radiostację, maszynownię i dawny kocioł. Dowiesz się o historii obiektu, jego dowódcach, a także o nietypowych członkach załogi.
Okręt jest zacumowany w basenie nr I na przedłużeniu Skweru Kościuszki. Koszty biletów wstępu to 30 zł (bilet normalny) lub 15 zł (bilet ulgowy). Oferowany jest również bilet rodzinny. Dni i godziny, w które okręt jest udostępniony do zwiedzania znajdziesz tutaj.
ORP „Sokół” - okręt podwodny z lat 60. XX wieku.
To okręt typu Kobben, zbudowany w latach 60. XX w. w Niemczech dla Marynarki Wojennej Królestwa Norwegii (pod nazwą KNM Stord). Okręty typu Kobben to małe jednostki o napędzie konwencjonalnym i układzie półtorakadłubowym, jednopokładowym i jednoprzedziałowym. Miały trzy sekcje: dziobową, w której umieszczono m.in. 8 wyrzutni torped, centralę oraz siłownię, gdzie znajdował się np. główny silnik elektryczny. W 2002 r. na mocy międzynarodowej umowy został przekazany Polsce, gdzie pod nazwą „Sokół” i numerem 294 rozpoczął służbę w Marynarce Wojennej RP. Jednostka brała udział w sojuszniczych i narodowych ćwiczeniach m.in. na Bałtyku i w Cieśninach Duńskich. Była też częścią zespołu Sił Odpowiedzi NATO.
Służbę pod polską banderą zakończył 8 czerwca 2018 r. Przez 16 lat wykonał 174 zanurzenia i wynurzenia. W 2020 r. został przekazany Muzeum Marynarki Wojennej. Następnie przeszedł prace adaptacyjne w Stoczni Wojennej i został udostępniony do zwiedzania przy budynku Muzeum.
Wewnątrz zobaczysz jak wyglądał okręt w okresie jego służby. Obejrzysz poszczególne sekcje, różne kabiny, tym dowódcy, radio i hydro. Dowiesz się jak wyglądały różne systemy, silniki oraz przedział torpedowy. Będziesz mógł też rzucić okiem na Gdynię przez peryskop. Ceny biletów wynoszą 20 zł (bilet normalny) lub 15 zł (bilet ulgowy). Informacje dotyczące godzin otwarcia znajdziesz tutaj.
ORP „Błyskawica”, ORP „Sokół” to atrakcje dostępne tylko w sezonie. Są udostępnione do zwiedzania od 1 kwietnia do 31 października. Wejście na „Sołdka” i „Dar Pomorza” jest możliwe przez cały rok w określonych dniach i godzinach. Niektóre z nich możesz zwiedzić korzystając z Pomorskiej Karty Turysty. W poszczególnych pakietach znajdują się wybrane atrakcje z Trójmiasta, w tym opisane wyżej statki.
Jeżeli chciałabyś/ chciałbyś zwiedzić Gdańsk lub Gdynię z przewodnikiem, zapraszamy też do skorzystania z oferty wycieczek Pomorskie Tours, podczas których przewodnik pokaże i opowie Tobie wiele ciekawostek.
Źródła:
Twardowski M., Statek-muzeum „Dar Pomorza”. Przewodnik, Narodowe Muzeum Morskie 2021.
Grotnik T., Okręty podwodne typu Kobben ORP Bielik, ORP Kondor, ORP Sęp, ORP Sokół, Agencja Wydawnicza CB, Warszawa 2024.
Kłodziński M., Węglińska W., ORP Błyskawica, Wierny Okręt, Muzeum Marynarki Wojennej, Gdynia 2022.
Litwin J., Przewodnik ilustrowany. Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, Warszawa 2025.
Siennicki I., Statek-muzeum „Sołdek”, Centralne Muzeum Morskie, Gdańsk 2009.
https://nmm.pl/dar-pomorza/ , dostęp: 02.07.2026 r.
https://nmm.pl/soldek/ , dostęp: 01.07.2026 r.
https://muzeummw.pl/orp-blyskawica/ , dostęp: 30.06.2026 r.
https://muzeummw.pl/orp-sokol/ , dostęp: 30.06.2026 r.
https://muzeummw.pl/okret-podwodny-orp-sokol/ , dostęp: 02.07.2026 r.