Pomorskie to jeden z najróżnorodniejszych kulturowo regionów Polski. Na przestrzeni wieków przenikały się tu wpływy wielu społeczności, dzięki czemu dziś możemy mówić o wyjątkowej mozaice tradycji, zwyczajów i kuchni regionalnej. Współczesne imprezy folklorystyczne w Pomorskim są doskonałą okazją, aby tę różnorodność zobaczyć na własne oczy.
Wielokulturowość Pomorskiego – skąd biorą się regionalne tradycje?
Region dzieli się na kilka historyczno-kulturowych krain: Kaszuby, Kociewie, Bory Tucholskie, Powiśle oraz Żuławy.
Najsłynniejszą grupą etniczną są Kaszubi, zamieszkujący Pomorze Gdańskie i wschodnią część Pomorza Zachodniego. Znani są z bogatej kultury ludowej, charakterystycznych haftów oraz silnego przywiązania do tradycji.
Kociewiacy zamieszkują okolice Starogardu Gdańskiego i Tczewa. Wyróżnia ich specyficzna gwara, kolorowe hafty i kultura nadrzeczna.
W Borach Tucholskich mieszkają Borowiacy, którzy są silnie związani z lasem i pracą w nim. Charakterystyczne dla nich są drewniane chałupy z dużymi, spadzistymi dachami pokrytym dranicą.
Na terenach Powiśla żyją Powiślanie, których kultura zawiera silne wpływy pruskie.
Na Żuławach spotkać można Żuławian, których kultura kształtowała się pod wpływem osadników z różnych stron Europy.
Warto wspomnieć także o Słowińcach, niewielkiej grupie zamieszkującej niegdyś okolice jezior Gardno i Łebsko. Choć dziś ta społeczność praktycznie zanikła, pamięć o jej zwyczajach jest nadal pielęgnowana… ale o tym już za chwilę.
Skanseny i muzea – gdzie poznać folklor Pomorskiego?
Najlepszym miejscem, aby poznać dawne życie mieszkańców Pomorskiego, są skanseny i muzea etnograficzne. To właśnie tam organizowane są liczne warsztaty, festyny oraz wydarzenia przybliżające tradycje regionu.
Jednym z najbardziej znanych jest Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach, które w niezwykle realistyczny sposób prezentuje życie dawnych Słowińców. W zabytkowych chałupach można zobaczyć m.in. dawne wyposażenie domów, różne narzędzia czy tradycyjne stroje.
Ogromną popularnością cieszy się również Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach, najstarszy skansen w Polsce. Znajdują się tu m.in. zabytkowe chaty, wiatraki, szkoła wiejska i kościoły, a także odbywają się liczne wydarzenia folklorystyczne.
Warto odwiedzić też Oddział Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku – Spichlerz Opacki w Oliwie, gdzie można poznać kulturę ludową Pomorza poprzez wystawy poświęcone rzemiosłu, sztuce i codziennemu życiu dawnych mieszkańców regionu.
Równie interesującym miejscem jest Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie, znane z doskonale zachowanej wsi o charakterze szachulcowym oraz wystaw stałych i czasowych.
Polecamy także wizytę w Muzeum Historyczno-Etnograficznym im. Juliana Rydzkowskiego w Chojnicach, które przybliża historię oraz kulturę południowej części regionu.
Najciekawsze imprezy folklorystyczne w Pomorskim
W ciągu roku w Pomorskim odbywa się wiele wydarzeń, które pozwalają w przystępny sposób poznać lokalne tradycje.
Jednym z najważniejszych jest Dzień Jedności Kaszubów, często połączony ze Zjazdem Kaszubów. To wielkie święto kaszubskiej tożsamości, podczas którego można usłyszeć język kaszubski, zobaczyć występy zespołów ludowych oraz spróbować regionalnych potraw.
W Klukach co roku odbywa się wyjątkowe wydarzenie – Czarne Wesele, czyli tradycyjne święto kopania torfu. Uczestnicy mogą zobaczyć dawną pracę na torfowiskach, posłuchać muzyki ludowej czy wziąć udział w warsztatach rzemieślniczych. Wydarzenie nawiązuje do tradycji Słowińców i jest jedną z najbardziej unikalnych imprez folklorystycznych w Polsce. Więcej informacji na jego temat tutaj.
Na Żuławach dużą popularnością cieszą się Dni Żuław w Nowym Dworze Gdańskim, podczas których odbywają się koncerty, jarmarki i prezentacje lokalnych tradycji.
Na Kaszubach nie można przegapić słynnego Truskawkobrania w Złotej Górze koło Kartuz. To radosne święto kaszubskich truskawek, połączone z koncertami, konkursami i degustacją regionalnych przysmaków.
W Chmielnie odbywa się natomiast Festiwal Tradycji Kaszubskich oraz Mistrzostwa Polski w Zażywaniu Tabaki, znane jako Chmieleńska Biesiada z Tabaką. To wydarzenie pełne humoru, muzyki i lokalnej kultury.
Dużym zainteresowaniem turystów cieszy się także Jarmark Wdzydzki we Wdzydzach Kiszewskich – jedna z największych imprez folklorystycznych w regionie. W programie znajdziemy m.in. pokazy rzemiosła, kiermasze rękodzieła czy występy zespołów ludowych.
W Swołowie organizowane są m.in. wydarzenia kulinarne, takie jak Święto Gęsiny na św. Marcina czy Szparagowe Święto, które przyciągają miłośników regionalnej kuchni.
Warto wziąć udział również w Festiwalu Pomuchla w Łebie, poświęconemu bałtyckiemu dorszowi, tradycyjnym potrawom z ryb i lokalnej kulturze rybackiej.
Regionalne jarmarki i festyny – smak Pomorskiego
Poza dużymi festiwalami w wielu miejscowościach Pomorskiego odbywają się mniejsze jarmarki, festyny i święta regionalne. To właśnie tam można najlepiej poczuć atmosferę lokalnej kultury.
Na stoiskach można kupić rękodzieło, ceramikę kaszubską, hafty czy wyroby z drewna. Nie brakuje też regionalnych przysmaków – od kaszubskich wypieków po ryby, gęsinę czy potrawy przygotowywane według dawnych receptur.
Takie wydarzenia pozwalają poznać Pomorskie z zupełnie innej strony – nie tylko jako region turystyczny, ale przede wszystkim jako miejsce żywej i wciąż pielęgnowanej tradycji.
Wycieczka na Czarne Wesele w Klukach – zapisz datę
Już 1 maja 2026 r. zapraszamy na wyjątkową jednodniową wycieczkę na wyjątkowe wydarzenie, jakim jest Czarne Wesele w Klukach. To doskonała okazja, aby zobaczyć historyczne obrzędy związane z wydobyciem torfu, spróbować regionalnych potraw i poczuć atmosferę dawnej wsi słowińskiej, a także zwiedzić Muzeum Wsi Słowińskiej oraz udać się na spacer po Słowińskim Parku Narodowym. Szczegóły wycieczki tutaj.